İsa Çelebi ve Mehmed Çelebi’nin Saltanat Mücadeleleri

Balıkesir taraflarında gizlenip Timur’un İzmir taraflarında bulunduğu sırada Bursa’yı da işgal etmiş olan İsa Çelebi, Timur’un yardımıyla bir müddet orada oturdu.

Timur, Semerkand’a dönerken Yıldırım Bayezid’in tabutunu Musa Çelebi’ye vererek babasını türbesine defnedilmek üzere yolladı. Musa Çelebi Bursa’ya gelerek İsa’yı kaçırdı ve Bursa’da hükümdarlığını ilan eyledi . Fakat bir müddet sonra İsa Bey tekrar Bursa üzerine gelerek Bursa’yı tekrar elde etti. Bu sırada Bursa’da İsa Çelebi’nin bulunmasına mebni Musa Çelebi Kütahya’da dayısı Germiyanoğlu’nun yanında kalmaya mecbur oldu; bir ihtimale göre oradan Karamanoğlu’nun yanına gitti.

Amasya’da bulunan Şehzade Mehmed Amasya, Canik, Tokat, Niksar ve Sivas taraflarında bulunan yerli beylerden Kara Devletşah Kubadoğlu, Gözleroğlu, Köpekoğlu, Kadı Burhaneddin Ahmed’in damadı Mezid Bey’le uğraşıp o havaliyi tamamen nüfuz ve hükmü altına almıştı. Bunun üzerine iki taraf arasında çarpışmalar oldu. Ulubad muharebesinde İsa Çelebi bozularak kaçtı; evvela Yalova’ya, ve oradan da İstanbul’a gitti ve sonra Süleyman Çelebi’nin, imparatordan İsa’yı istemesi ve aralarında yapılan bir anlaşma üzerine İsa Edirne’ye gönderildi.

Bu tarihte Osmanlı ümerasından olarak gördüğümüz beylerbeyi Sarı Timurtaş Paşa —ki Ankara harbinde esir düşmüş ve Timur’un avdetinde serbest bırakılmıştı— İsa Çelebi tarafında bulunup Ulubad muharebesinde mağlup olarak kaçarken, maiyyetinde bulunan rikâbdarı, efendisini hançerleyerek atını alıp kaçmıştı. Bunları takip eden Çelebi Mehmed kuvvetleri Timurtaş Paşa’yı yaralı olarak yakalayıp Çelebi Mehmed’e götürmüşler ve o da derhal başını kestirerek Emir Süleyman’a göndermiştir. Yine aynı muharebe Çelebi Mehmed’in serdarı Eynebey Subaşı da bizzat İsa Çelebi tarafından öldürülmüştür. Ulubad. muvaffakiyeti üzerine Çelebi Mehmed, Bursa ve İznik’i elde etti. Çelebi Mehmed Bursa’yı aldıktan sonra hükümdarlığını ilan eyledi ve Germiyanoğlu Yakub Bey’e haber gönderip babasının tabutuyla beraber kardeşi Musa Çelebi’yi istedi ve o da gönderdi. Bayezid, Camisi’nin aşağısına ve hastahanesinin karşısına defnedildi; 1406 H./ de büyük oğlu Emir Süleyman tarafından üzerine türbe yaptırıldı.

Emir Süleyman, yanına getirttiği İsa Çelebi’ye yardım ederek onu tekrar Bursa üzerine gönderdi; İsa Gelibolu’dan Anadolu tarafına geçip evvelâ Karesi taraflarını işgal ve sonra Bur-sa’ya uğramayarak Beypazarı taraflarına gitti ve o tarafta Karamanoğluyla çarpıştı ve döndükten sonra Bursa’ya geldi. Burasını hile ile yani Çelebi Mehmed’le anlaştığından bahis ile almak istediyse de Bursa halkı kaleye çekilerek müdafaa tertibatı aldılar; bunun üzerine İsa Çelebi şehri yaktı. Vaziyeti haber alan Çelebi Mehmed, süratle Bursa üzerine geldi; iki taraf arasındaki muharebede İsa Çelebi yine muvaffak olamadı ve Candaroğlu İsfendiyar Bey’in yanına kaçtı; İsa Çelebi, İsfendiyar Bey’le beraber Çelebi Mehmed’in elinde bulunan Ankara’yı zabtetmek üzere geldi ise de almaya muvaffak olamadı; Gerede muharebesinde üçüncü defa mağlup olan İsa, İsfendiyar’la beraber Kastamonu’ya, kaçtı. Çelebi Mehmed Bursa’ya gelip oradan Tokat’a döndü ve Dulkadiroğlu Nâsırüddin Mehmed Bey’in kızıyla nişanlandı.

Mücadeleden bıkmayan İsa Çelebi bu defa da az bir maiyyetle Bursa üzerinden Mihaliç’e geldi. Çelebi Mehmed’in on bin kişilik bir kuvvetle geldiğini haber alınca Batı Anadolu’ya çekildi ve Aydınoğlu Cüneyd’in yanına gitti. İsa Çelebi burada iken Cüneyd’in delaletiyle Saruhan, Menteşe ve Aydın beyleri ile ittifak ederek taliini bir kere daha denedi; fakat kazanamadı. Cüneyd Bey ile müttefiklerine karşı Çelebi Mehmed mücadeleye girişti, Cüneyd, başa çıkamayacağını anlayınca Çelebi’ye dehalet ile kendisini affettirip sadık kalacağına dair teminat verdi; sonra Çelebi Mehmed, birdenbire Saruhan-oğlu Hızır şah’ı Manisa’da bastırarak hamamda bulunduğu sırada yakalattı ve yalvarmasına bakmayarak katlettirdi. Son defa olarak İsa Çelebi Karamanoğlu’nun yanına kaçtı. İsa bir ara ve son defa Karaman’dan çıkarak Osmanlı arazisine girdi ise de bu taraflara hâkim olan Çelebi Mehmed’in adamları tarafından haber alınarak Eskişehir’de bir hamamda yakalanıp boğuldu; cesedi Bursa’ya getirilerek babasının türbesine defnedildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir