Osmanlı Devlet Teşkilatının Oluşması

Osmanlı devlet teşkilatı, ilk defa Orhan Gazi zamanında teşkil edildi. İlk devlet teşkilatında Anadolu Selçukluları ile İlhanlıların teşkilatları örnek alınarak bir hükümet mekanizması kuruldu.

Bunun esası beylik merkezindeki divandı. Bu divana devlet başkanı olan padişah başkanlık ettiği gibi, gerektiğinde padişah adına vezir de başkanlık yapabilirdi.

Osmanlı Devleti’nin ilk veziri, Orhan Gazi’nin tayin ettiği kardeşi Alaeddin Paşa’ydı. Vezirler “paşa” unvanını taşırlardı. Devletin askeri ve idari bütün işlerinde padişaha yardımcı olurlardı. Şehir ve kazalar kadı ve subaşıların idaresindeydi.

Kadı, idari ve adli; subaşı da asayişle askeri işlere bakardı. Orhan Gazi devrinde en yüksek kadılık makamı Bursa Kadılığı olup, tayinlere de bakardı. Orhan Gazi devrinde fethedilen yerler, ilmi, mimari ve sosyal tesislerle süslendi.

İznik fethedilince, manastırını medreseye çevirterek ilk Osmanlı medresesini kurdu. Yine İznik’te yaptırmış olduğu imaretin açılışında kendi eliyle fakirlere ve gazilere aş dağıttı. Halkından müslim ve gayrimüslim hiç kimsenin aç ve açıkta kalmamasına gayret etti.

Bursa’da cami, imaret, tabakhane, yol, köprü ve hamamlar yaptırdı. Nilüfer Hatun da İznik’te bir imaret, Nilüfer Çayı üzerinde köprü ve çeşme gibi pek çok hayrat inşa ettirdi. İlk Osmanlı medresesi olan İznik Medresesi’nin müderrisliğine zahiri ve batıni ilimlerde derin alim Davudi Kayseri tayin edildi.

Orhan Gazi, gazilerin yetişmesinde, yeni fethedilen yerlerin İslam beldesi olmasında, fetih öncesi hazırlıkların yapılmasında, gaza esnasında askerin şevke getirilmesinde büyük emekleri geçen alimler ve dervişlere de hürmet edip onların barınmaları ve hizmetlerini kolayca yerine getirebilmeleri için, tekke ve zaviyeler yaptırdı. Bu dervişlerden Geyikli Baba ve Derviş Murat meşhurdur.

Orhan Gazi, vefat ettiği zaman Murat, İbrahim ve Halil ismindeki üç oğlu hayattaydı. Süleyman Paşa ve Kasım isimlerindeki oğulları kendisinden önce vefat etmişlerdi.

Süleyman Paşa ile Murat Bey, Yarhisar Tekfuru’nun kızı Nilüfer Hatun’dan, Halil Bey ve Kasım Bey, Bizans imparatoru Kantakuzen’in kızı Teodora’dan; İbrahim Bey ile Fatma Sultan, Rum Prensesi olan Aspurça’dan doğmuştur. Kendisinden sonra oğlu Murat, Osmanlı Sultanı oldu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir