III. Selim Dönemi (1789-1807)

III. Selim‘in Babası III. Mustafa’dır. İyi yetişmiş ileri görüşlü bir padişahtır. Devletin kötü gidişatına dur demek için alınması gereken tedbirleri belirlemek üzere, ülkenin ileri gelen devlet adamlarından bir Meşveret Meclisi (Danışma Meclisi) toplamıştır. Yapacağı ıslahatlar hakkında raporlar (lâyiha) hazırlatan ilk padişahtır. İlk sürekli büyükelçilik III. Selim tarafından Londra’da açılmış, Yusuf Agâh Efendi de ilk sürekli … Devamını oku…

Osmanlıda Lale Devri (1718-1730)

Türk Matbaasında Basılan İlk Eser Vakunlu Lügatı

Lâle devri ıslahatları yapılırken ilk defa Avrupa’daki gelişmelerden yararlanılmıştır. Bu çalışmalarla ıslahatlar başlamış olmakla birlikte, ıslahatlara tepki gösteren kitleler de ortaya çıkmış, XVIII. yüzyıl ıslahatı ayaklanmalarla kesintiye uğratıldığı için sürekli ve yararlı olamamıştır. Dönemin padişahı III. Ahmed iyi eğitim almış bir padişahtır. Hattat ve şairdir. “Necîb” mahlasıyla şiirler yazmıştır. Musikî ile de yakın ilgisi vardır. … Devamını oku…

Modern Birey ve Toplumun Zaman Anlayışı

Osmanlı Devletinde Avrupa Modası

Sanayi Devrimi ile üretim araçlarından yoksun bireyler ücretli birer işçiye dönüştü. Bu da bir dizi sorunu beraberinde getirdi. İnsan hayatı artık makinelerin işleyişi ve ritmine uymaya başladı. Hayat daha düzenli ve planlı bir hâl aldı. Sanayileşmeyle ortaya çıkan fabrikalaşma olgusu, günlük ve haftalık çalışma saatleri ile izin gibi kavramların tartışılmasına ortam hazırladı. İşçi haklarını savunmak … Devamını oku…

Kamuoyu Kavramının Ortaya Çıkması

Takvim-i Vekayî

Kamuoyu kavramını İngilizler, “halkın düşüncesi” anlamında, Fransızlar ise “toplumun tavrı” anlamında kullanmışlardı. XVIII ve XIX. yüzyıllarda belirginlik kazanmaya başlayan sanayileşme, şehirleşme, demokratikleşme, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve okuryazarlık oranındaki artış çağdaş anlamda kamuoyu olgusunu da beraberinde getirdi. Avrupa’daki büyük kentler çağdaş anlamda kamuoyu olgusunun toplumsal yaşamda yer edinmesinde büyük rol oynadı. Fransa’da salonlar, İngiltere’de kahvehaneler … Devamını oku…

Modernleşmeyle Yaşanan Değişim

İngiltere ve İrlanda teneke üreticileri. Bilinen en eski reklam

XVIII. yüzyılda kitlesel üretimin etkisi ile ekonomik kazanç sağlayan bireyler birçok ürünü piyasadan temin etmeye başladılar. İnsanlar gelirleri ile yalnızca ihtiyacı olan şeyleri değil arzularına hitap eden lüks ürünleri de talep eder hâle geldiler. Tüketim, üretim ile olan ilişkisi, politik ve romantik akımın etkisi ile üst sınıflardan orta ve alt sınıfa doğru yayılmaya başladı. Bu … Devamını oku…