Osmanlı Devleti’nde Endüstriyel Üretime Geçiş

Endüstri Çağı (temsilî)

Osmanlı Devleti’nde klasik çağdan itibaren ekonomi geniş ölçüde devlet denetimindeydi. Kuruluşundan itibaren devletteki en yaygın ekonomik faaliyet ziraattı. Bu faaliyetin temelinde tımar sistemi bulunmaktaydı. Bu sistemde topraklar devlete ait olmakla birlikte toprakların sürekli kullanımı esastı. XVII. ve XVIII. yüzyılda yaşanan siyasi ve ekonomik gelişmeler sonucunda tımar sistemi önemini kaybetti. Bu sistem öncelikli olarak yereldeki ihtiyaçları … Devamını oku…

Endüstriyel Üretime Geçiş

Ham madde, üretim ve pazar ilişkisi

XVIII. yüzyıl Avrupası’nda sanayi hamleleri küçük imalathanelerin kurulmasıyla başladı. Genel olarak kırsalda bulunan imalathanelerin yanında kendine özgü bir yapı ve üretim biçimine sahip olan loncalar bulunmaktaydı. Loncalar kendi sistemlerinin dışındaki imalathanelerin açılmasına karşıydı. Şehirlerin bu dönemde nüfus olarak az olması sanayileşme için gerekli olan yeterli iş gücü potansiyelini sınırlıyordu. Dolayısıyla imalathaneler genel olarak şehirlerde değil … Devamını oku…

Osmanlı Devletinde Mektepler Modern Okullar

Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun

Osmanlı Devleti, eski gücüne tekrar kavuşabilmek için hemen hemen her alanda ıslahat yaptı. XVIII. yüzyılda girdiği savaşların çoğunda mağlup oldu. Mağlubiyetlerin sebebi askerî kurumlar olarak görüldüğünden reformların öncelikle askerî alanlarda yapılması gerekliliği ortaya çıktı. Osmanlı idarecileri yenilgileri, Avrupalı subay ve askerlerin iyi eğitim almış olmalarına ve kendilerinin de bu alanda geri kalmalarına bağladılar. XVIII. yüzyılda … Devamını oku…

Lehistan Sorunu ve Osmanlı – Rus Savaşı (1768-1774)

Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki barış 1768 yılına kadar devam etti. Ancak Rusya’nın başına geçen II. Katerina sıcak denizlere çıkma politikasını sürdürüyordu. Bir yandan da Balkan milletlerini Osmanlı Devleti’ne karşı kışkırtıyordu. II. Katerina ölen Lehistan kralı yerine, kendi istediği kişinin kral seçilmesini sağladı. Lehistanlı vatanseverler Rusya’nın bu müdahalesine karşı çıktılar. Bunun üzerine Rusya, Lehistan’a asker … Devamını oku…

Rus-Avusturya İttifakı ile Osmanlı Devleti Arasındaki Savaşlar (1736-1739)

Rusya’nın Lehistan’ın iç işlerine karışması, Osmanlılara karşı, İran’a destek vermesi, Azak’a saldırması üzerine Osmanlı Devleti, Rusya’ya savaş açtı(1736). Bir süre sonra Avusturya da Rusya’nın yanında savaşa katıldı. Osmanlı Devleti iki cephede birden savaşmak zorunda kaldı. Buna rağmen Osmanlı orduları önemli başarılar elde etti. Ruslar Kırım’dan, Avusturyalılar Sırbistan’dan çıkarıldı. 1739’da Fransa’nın aracılığıyla Avusturya ile Belgrad Antlaşması … Devamını oku…