Osmanlı Düşünce Sisteminde Felsefe

Osmanlı Devletinde Toplum Yapısı

Osmanlı düşünce geleneği, felsefe, kelâm ve tasavvufun bir terkibi niteliği taşımaktadır. Fatih Sultan Mehmed’in Molla Câmî’ye “hakikati arayan gruplar” diye nitelediği felsefeciler, kelâmcılar ve sûfîlerin görüşlerini birlikte değerlendiren bir risâle yazdırması, bu üç bilimin de Osmanlı düşüncesi içindeki varlığını göstermektedir (Öngören, 2007: 542). Osmanlı düşünce geleneği içinde, Farabî ve İbn Sina’nın görüşleri İdris-i Bitlisî, İbn … Devamını oku…

İslamcılık Fikir Akımı – Osmanlı Devleti Fikir Akımları

İslam Dünyası Liderliği

Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu çıkmazlar karşısında ortaya çıkan fikir akımlarından birisi de “İslamcılıktır”. Kavram; İslam dünyasında tecdid, ıslah, İttihad-ı İslam, Batı dünyasında ise Panislamizm gibi terkiplerle ifade edilmektedir. İsmail Kara, “İslamcılık” fikrini şöyle tanımlar: “19. ve 20. yy.’da İslam’ı bir bütün olarak (inanç, ibadet, ahlak, felsefe, siyaset, eğitim) “yeniden” hayata hâkim kılmak ve akılcı bir … Devamını oku…

Osmanlıcılık Fikir Akımı – Osmanlı Devleti Fikir Akımları

Osmanlı Devleti Arması

Osmanlı Devleti’nin sahip olduğu topraklar üzerinde asırlar boyunca yaşayabilmesi onun siyasi ve idari becerisi ile alakalıydı. Birçok farklı din ve etnik kökenli unsuru bir arada yaşatabilmek için de “Millet Sistemi” denilen bir sistemi hayata geçirmişti. Ancak burada ifade edilen “millet” kavramı dinî cemaatleri tanımlamak için kullanılmaktaydı. Merkezî yönetim bu sistemi yaşatabilmek için önemli çalışmalar yapıyordu. … Devamını oku…

Türkçülük (Milliyetçilik) Fikir Akımı ve Temsilcileri

Ziya Gökalp (Temsili)

Türkçülük, millet, milliyet ve milliyetçilik kavramlarına dayanır. Ziya Gökalp’e göre millet “Dilce, dince, ahlakça ve güzellik duygusu bakımından müşterek olan yani aynı terbiyeyi almış fertlerden oluşan bir topluluktur.” Milliyetçilik ise “İnsanların soy, kültür ve coğrafi özelliklerinden hareket ederek bir birlik oluşturan kavramın adıdır.” Milliyetçilik düşüncesi 1789 Fransız İhtilali’yle birlikte ortaya çıkmıştır. Bu tarihten sonra Avrupa’da … Devamını oku…

İslamcılık Fikir Akımı ve Temsilcileri

II. Abdülhamit (temsilî)

İslamcılık fikrinin bir ideoloji hâline gelmesi XIX. yüzyılın sonlarında olmuştur. Tanzimat Fermanı’yla resmen başlayan Batılılaşma hareketine ve Batıcı yazarların İslamiyet aleyhine yazmış oldukları yazılara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Osmanlıcılık fikri önemini kaybedince İslamcılık fikri önem kazanmaya başladı. Osmanlı Devleti’nin sınırlarında ve dünyanın değişik coğrafyalarında yaşayan bütün Müslümanları Osmanlı çatısı altında toplama düşüncesi etkinlik kazandı. … Devamını oku…